Πώς Λειτουργούν Πραγματικά οι Αλγόριθμοι των Μέσων Κοινωνικής Δικτύωσης

Κάθε φορά που ανοίγουμε μια εφαρμογή κοινωνικής δικτύωσης, βρισκόμαστε μπροστά σε μια ροή περιεχομένου που μοιάζει να μας ξέρει καλύτερα κι από τους ίδιους μας. Μια αστεία ανάρτηση εμφανίζεται ακριβώς τη στιγμή που χρειαζόμαστε ένα χαμόγελο, ένα βίντεο μαγειρικής μας τραβάει για μισή ώρα χωρίς να το καταλάβουμε, μια είδηση φτάνει στα χέρια μας πριν προλάβουμε καν να την αναζητήσουμε. Πίσω από αυτή την εμπειρία δεν κρύβεται μαγεία ούτε τύχη, αλλά ένα πολύπλοκο σύστημα μαθηματικών κανόνων και υπολογιστικών διαδικασιών που ονομάζουμε αλγόριθμο. Ο αλγόριθμος είναι ο αόρατος αρχισυντάκτης κάθε πλατφόρμας, εκείνος που αποφασίζει τι θα δούμε, με ποια σειρά και πόσο συχνά.

Πολλοί από εμάς χρησιμοποιούμε αυτές τις πλατφόρμες καθημερινά χωρίς να έχουμε ιδέα για το πώς διαμορφώνεται αυτό που βλέπουμε. Κι όμως, η κατανόηση του μηχανισμού δεν είναι μόνο μια θεωρητική περιέργεια. Αφορά άμεσα τον τρόπο που ενημερωνόμαστε, ψυχαγωγούμαστε, σχηματίζουμε απόψεις και επικοινωνούμε. Σε αυτό το άρθρο θα ξεδιπλώσουμε με απλά λόγια το πώς λειτουργούν οι αλγόριθμοι, ποια σήματα παρακολουθούν, γιατί κρατούν την προσοχή μας τόσο αποτελεσματικά και τι μπορούμε να κάνουμε ώστε να ανακτήσουμε τον έλεγχο της δικής μας ψηφιακής εμπειρίας.

Η ψηφιακή πύλη Piperatoi.gr internet ξεχωρίζει για την πιπεράτη, τολμηρή της ματιά, καλύπτοντας lifestyle, τεχνολογία, ταξίδια, μόδα και επικαιρότητα με φρέσκο τρόπο, προσφέροντας στους αναγνώστες ευανάγνωστο, ενδιαφέρον και πάντα επίκαιρο περιεχόμενο.

Τι Ακριβώς Είναι Ένας Αλγόριθμος Κοινωνικής Δικτύωσης

Στην πιο απλή του μορφή, ένας αλγόριθμος είναι μια σειρά οδηγιών που λέει σε έναν υπολογιστή πώς να λύσει ένα συγκεκριμένο πρόβλημα. Όταν μιλάμε για τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, το πρόβλημα που καλείται να λύσει είναι το εξής: από τα εκατομμύρια αναρτήσεις που θα μπορούσαν θεωρητικά να εμφανιστούν στη ροή ενός χρήστη, ποιες είναι εκείνες που θα τον κρατήσουν πιο πολύ συνδεδεμένο και ικανοποιημένο. Η ροή μας δεν είναι μια χρονολογική λίστα όλων όσων ανέβασαν οι επαφές μας. Είναι μια προσεκτικά επιλεγμένη και ταξινομημένη επιλογή.

Στα πρώτα χρόνια των πλατφορμών, η ροή ήταν πραγματικά χρονολογική: έβλεπες τις αναρτήσεις με τη σειρά που δημοσιεύονταν, από τη νεότερη προς την παλαιότερη. Καθώς όμως ο όγκος του περιεχομένου εκτοξεύτηκε, αυτό το μοντέλο κατέρρευσε. Ένας μέσος χρήστης που ακολουθεί εκατοντάδες λογαριασμούς θα έβλεπε μόνο ένα μικρό κλάσμα όσων δημοσιεύονταν, και πιθανότατα όχι τα πιο ενδιαφέροντα. Έτσι γεννήθηκε η ανάγκη για ένα σύστημα που θα ιεραρχούσε το περιεχόμενο με βάση τη σχετικότητα και όχι μόνο τον χρόνο.

Σήμερα, αυτό που αποκαλούμε χαλαρά «ο αλγόριθμος» είναι στην πραγματικότητα ένα σύνολο πολλών συστημάτων που συνεργάζονται. Άλλο σύστημα αναλαμβάνει να μαντέψει πόσο πιθανό είναι να σχολιάσεις μια ανάρτηση, άλλο πόσο πιθανό είναι να τη μοιραστείς, άλλο πόσο χρόνο θα μείνεις σε ένα βίντεο. Όλες αυτές οι προβλέψεις συνδυάζονται για να δώσουν μια τελική βαθμολογία σε κάθε υποψήφια ανάρτηση.

Τα Σήματα που Παρακολουθεί ο Αλγόριθμος

Για να αποφασίσει τι θα μας δείξει, ο αλγόριθμος συγκεντρώνει και αναλύει έναν τεράστιο αριθμό σημάτων. Ένα σήμα είναι οποιαδήποτε πληροφορία μπορεί να βοηθήσει το σύστημα να προβλέψει αν κάτι θα μας ενδιαφέρει. Κάποια από αυτά τα σήματα είναι προφανή, ενώ άλλα είναι εξαιρετικά λεπτά και δύσκολα να τα φανταστούμε.

Δείτε περισσότερα: Πώς να στυλάρετε το κόκκινο φόρεμα

Μπορούμε να ομαδοποιήσουμε τα κυριότερα σήματα σε μερικές βασικές κατηγορίες:

Ρητές ενέργειες: τα likes, τα σχόλια, οι αναδημοσιεύσεις, οι αποθηκεύσεις και οι κοινοποιήσεις. Είναι οι πιο ξεκάθαρες ενδείξεις ενδιαφέροντος.
Χρόνος προβολής: πόση ώρα σταματάμε σε μια ανάρτηση ή πόσο βαθιά παρακολουθούμε ένα βίντεο πριν προχωρήσουμε.
Σχέσεις: πόσο συχνά αλληλεπιδρούμε με συγκεκριμένα άτομα ή λογαριασμούς. Όσο πιο στενή η σχέση, τόσο πιο πιθανό να δούμε το περιεχόμενό τους.
Χαρακτηριστικά του περιεχομένου: αν πρόκειται για φωτογραφία, βίντεο, κείμενο ή σύνδεσμο, το θέμα, η γλώσσα και η διάρκεια.
Πλαίσιο χρήσης: η ώρα της ημέρας, η συσκευή, η ταχύτητα της σύνδεσης και η τοποθεσία μας.
Αρνητικά σήματα: το να αποκρύπτουμε μια ανάρτηση, να σταματάμε να ακολουθούμε κάποιον ή να την αναφέρουμε.

Το ενδιαφέρον είναι ότι ακόμη και η απουσία ενέργειας αποτελεί σήμα. Όταν προσπερνάμε γρήγορα μια ανάρτηση χωρίς να σταματήσουμε, το σύστημα το ερμηνεύει ως έλλειψη ενδιαφέροντος. Έτσι, χωρίς να πατάμε κανένα κουμπί, εκπαιδεύουμε διαρκώς τον αλγόριθμο για το τι μας αρέσει και τι όχι.

Η Μηχανική Μάθηση Πίσω από τις Προβλέψεις

Η καρδιά κάθε σύγχρονου αλγορίθμου κοινωνικής δικτύωσης είναι η μηχανική μάθηση. Αντί οι μηχανικοί να γράφουν χειροκίνητα κανόνες του τύπου «αν ο χρήστης πάτησε like σε αθλητικά, δείξε του περισσότερα αθλητικά», το σύστημα μαθαίνει μόνο του από τεράστιες ποσότητες δεδομένων. Παρατηρεί τι έκαναν εκατομμύρια άνθρωποι σε αντίστοιχες καταστάσεις και εξάγει μοτίβα.

Πώς Εκπαιδεύεται το Μοντέλο

Φανταστείτε ότι το σύστημα θέλει να προβλέψει αν θα σχολιάσετε μια ανάρτηση. Τροφοδοτείται με αμέτρητα παραδείγματα από το παρελθόν, όπου είναι γνωστό αν ο χρήστης σχολίασε ή όχι. Από αυτά τα παραδείγματα μαθαίνει ποιοι συνδυασμοί χαρακτηριστικών οδηγούν συνήθως σε σχόλιο. Με την πάροδο του χρόνου, βελτιώνει τις προβλέψεις του, διορθώνοντας τα λάθη του. Όσο περισσότερα δεδομένα συγκεντρώνει, τόσο πιο ακριβές γίνεται.

Πρόβλεψη Πολλαπλών Συμπεριφορών

Στην πράξη, δεν υπάρχει ένα μόνο μοντέλο αλλά πολλά, που το καθένα προβλέπει διαφορετική συμπεριφορά. Ένα μοντέλο εκτιμά την πιθανότητα να μείνετε σε ένα βίντεο, ένα άλλο την πιθανότητα να το μοιραστείτε, ένα τρίτο την πιθανότητα να το αποθηκεύσετε. Η πλατφόρμα συνδυάζει αυτές τις προβλέψεις, δίνοντας σε καθεμία διαφορετική βαρύτητα ανάλογα με τους στόχους της, και καταλήγει σε μια συνολική βαθμολογία.

Δείτε περισσότερα: Η πρωινή γυμναστική της Χριστίνας Μπόμπα! Τι κάνει και παραμένει… κορμάρα; Κάνε τη και εσύ!

Από τη Βαθμολογία στην Τελική Ροή

Όταν ανοίγουμε την εφαρμογή, μέσα σε κλάσματα δευτερολέπτου συμβαίνει μια εντυπωσιακά πολύπλοκη διαδικασία. Πρώτα, το σύστημα συγκεντρώνει έναν μεγάλο αριθμό υποψήφιων αναρτήσεων: ό,τι ανέβασαν πρόσφατα οι επαφές μας, περιεχόμενο από λογαριασμούς που ακολουθούμε, αλλά και προτεινόμενο υλικό από πηγές που δεν γνωρίζουμε ακόμη. Αυτό το αρχικό σύνολο μπορεί να περιλαμβάνει χιλιάδες πιθανές αναρτήσεις.

Στη συνέχεια, κάθε υποψήφια ανάρτηση περνά από τα μοντέλα πρόβλεψης που περιγράψαμε. Το σύστημα υπολογίζει για την καθεμία πόσο πιθανό είναι να προκαλέσει κάθε είδος αλληλεπίδρασης. Αυτές οι πιθανότητες συνδυάζονται σε μια τελική αριθμητική βαθμολογία. Όσο υψηλότερη η βαθμολογία, τόσο ψηλότερα εμφανίζεται η ανάρτηση στη ροή.

Πριν όμως φτάσει το περιεχόμενο μπροστά μας, εφαρμόζεται ένα επιπλέον στρώμα φιλτραρίσματος. Αφαιρείται περιεχόμενο που παραβιάζει τους κανόνες της κοινότητας, μειώνεται η προβολή υλικού που θεωρείται χαμηλής ποιότητας ή παραπλανητικό, και συχνά γίνεται προσπάθεια να μην εμφανίζονται πολλές παρόμοιες αναρτήσεις στη σειρά, ώστε η ροή να διατηρεί ποικιλία. Έτσι, αυτό που τελικά βλέπουμε είναι το αποτέλεσμα πολλών διαδοχικών αποφάσεων.

Γιατί ο Αλγόριθμος Κρατάει Τόσο Καλά την Προσοχή μας

Ο βασικός στόχος των περισσότερων πλατφορμών είναι να αυξήσουν την ενασχόληση, δηλαδή τον χρόνο και τη συχνότητα με την οποία χρησιμοποιούμε την υπηρεσία. Αυτό δεν είναι τυχαίο: το επιχειρηματικό μοντέλο τους στηρίζεται κατά κύριο λόγο στη διαφήμιση. Όσο περισσότερο μένουμε στην εφαρμογή, τόσο περισσότερες διαφημίσεις βλέπουμε και τόσο μεγαλύτερα τα έσοδα. Συνεπώς, ο αλγόριθμος βελτιστοποιείται για να μας κρατάει συνδεδεμένους.

Για να το πετύχει αυτό, αξιοποιεί κάποια θεμελιώδη χαρακτηριστικά της ανθρώπινης ψυχολογίας. Η αρχή της απρόβλεπτης ανταμοιβής, για παράδειγμα, είναι ισχυρή: δεν ξέρουμε ποτέ τι θα βρούμε στην επόμενη κύλιση της οθόνης, κι αυτή η αβεβαιότητα μας ωθεί να συνεχίζουμε. Είναι ο ίδιος μηχανισμός που κάνει τα τυχερά παιχνίδια τόσο εθιστικά.

Παράλληλα, το περιεχόμενο που προκαλεί έντονα συναισθήματα τείνει να αποδίδει υψηλότερα στις προβλέψεις αλληλεπίδρασης. Αναρτήσεις που μας ενθουσιάζουν, μας εκπλήσσουν ή ακόμη και μας εξοργίζουν, λαμβάνουν συνήθως περισσότερα σχόλια και κοινοποιήσεις. Ως αποτέλεσμα, ο αλγόριθμος μπορεί έμμεσα να ευνοεί το πιο ακραίο ή πολωτικό υλικό, όχι επειδή κάποιος το αποφάσισε συνειδητά, αλλά επειδή αυτό παράγει περισσότερη ενασχόληση.

Δείτε περισσότερα: Πόσο κοστίζουν αυτά που φόρεσε;

Φούσκες Φίλτρων και Θάλαμοι Αντήχησης

Μία από τις πιο συζητημένες παρενέργειες της αλγοριθμικής ταξινόμησης είναι το φαινόμενο της φούσκας φίλτρων. Καθώς το σύστημα μας δείχνει διαρκώς περιεχόμενο που ταιριάζει με τα ενδιαφέροντα και τις απόψεις μας, σταδιακά περιοριζόμαστε σε έναν κόσμο που επιβεβαιώνει αυτά που ήδη πιστεύουμε. Αντίθετες απόψεις και διαφορετικές οπτικές εμφανίζονται όλο και πιο σπάνια.

Στενά συνδεδεμένος είναι ο λεγόμενος θάλαμος αντήχησης. Πρόκειται για το περιβάλλον στο οποίο οι ίδιες ιδέες επαναλαμβάνονται και ενισχύονται συνεχώς, χωρίς ουσιαστική αμφισβήτηση. Όταν βλέπουμε μόνο ανθρώπους που συμφωνούν μαζί μας, μπορεί να σχηματίσουμε την εντύπωση ότι η άποψή μας είναι πιο διαδεδομένη ή αυτονόητη απ’ ό,τι πραγματικά είναι.

Είναι σημαντικό να μην δαιμονοποιούμε υπερβολικά αυτά τα φαινόμενα. Η εξατομίκευση έχει και οφέλη, καθώς μας γλιτώνει από τεράστιους όγκους άσχετου περιεχομένου. Το ζητούμενο είναι η ισορροπία και η επίγνωση. Όταν γνωρίζουμε ότι η ροή μας είναι ένα φιλτραρισμένο απόσταγμα και όχι μια ουδέτερη εικόνα του κόσμου, μπορούμε να αναζητούμε ενεργά και άλλες πηγές πληροφόρησης.

Πώς Διαφέρουν οι Αλγόριθμοι Ανάμεσα στις Πλατφόρμες

Αν και η βασική λογική παραμένει κοινή, κάθε πλατφόρμα έχει τις δικές της προτεραιότητες, που διαμορφώνουν διαφορετικές εμπειρίες. Οι διαφορές αυτές εξηγούν γιατί η ίδια ανάρτηση μπορεί να απογειωθεί σε μία εφαρμογή και να περάσει απαρατήρητη σε μιαν άλλη.

Πλατφόρμες σύντομων βίντεο: δίνουν τεράστια βαρύτητα στον χρόνο παρακολούθησης και στις επαναλαμβανόμενες προβολές, ευνοώντας περιεχόμενο που κρατά την προσοχή ως το τέλος.
Πλατφόρμες με έμφαση στις σχέσεις: προωθούν αναρτήσεις από στενούς φίλους και οικογένεια, θεωρώντας τις πιο σημαντικές για τον χρήστη.
Πλατφόρμες οπτικού περιεχομένου: αξιολογούν την αισθητική ποιότητα και τη θεματική συνέπεια ενός λογαριασμού.
Επαγγελματικά δίκτυα: προτεραιοποιούν περιεχόμενο σχετικό με τον κλάδο και τις επαγγελματικές συνδέσεις του χρήστη.
Πλατφόρμες σύντομου κειμένου: αντιδρούν πολύ γρήγορα σε επίκαιρες συζητήσεις και τάσεις της στιγμής.

Αυτές οι διαφορές δεν είναι απλώς τεχνικές λεπτομέρειες. Καθορίζουν ποιο είδος δημιουργών ευνοείται, ποιες μορφές περιεχομένου ανθίζουν και ποιες κουλτούρες αναπτύσσονται γύρω από κάθε υπηρεσία.

Πρακτικές Συμβουλές για να Πάρετε τον Έλεγχο της Ροής σας

Η καλή είδηση είναι ότι δεν είμαστε παθητικοί παρατηρητές. Ο αλγόριθμος μαθαίνει από εμάς, που σημαίνει ότι μπορούμε να τον εκπαιδεύσουμε προς την κατεύθυνση που θέλουμε. Με μερικές συνειδητές συνήθειες, η ροή μας μπορεί να γίνει πιο χρήσιμη και λιγότερο εξαντλητική.

Δείτε περισσότερα: Βγείτε Πρώτος στη Google και Εξασφαλίστε την Πρώτη Σελίδα

Στείλτε Ξεκάθαρα Σήματα

Αλληλεπιδράστε σκόπιμα με το περιεχόμενο που πραγματικά σας ωφελεί και σας ενδιαφέρει. Αντίστοιχα, χρησιμοποιήστε τις επιλογές απόκρυψης ή σίγασης για ό,τι σας κουράζει ή σας προκαλεί άγχος. Κάθε τέτοια ενέργεια είναι μια οδηγία προς το σύστημα. Μην υποτιμάτε τη δύναμη του να σταματάτε να ακολουθείτε λογαριασμούς που δεν σας προσφέρουν πια κάτι ουσιαστικό.

Προσέξτε τον Χρόνο που Αφιερώνετε

Επειδή ο χρόνος προβολής είναι ισχυρό σήμα, να έχετε επίγνωση του πού σταματάτε. Αν παρατηρήσετε ότι ξοδεύετε ώρες σε περιεχόμενο που σας αφήνει με δυσάρεστα συναισθήματα, αναγνωρίστε το ενεργά και αλλάξτε συνήθεια. Πολλές εφαρμογές προσφέρουν εργαλεία που δείχνουν τον χρόνο χρήσης και επιτρέπουν τη ρύθμιση υπενθυμίσεων.

Αναζητήστε Ποικιλία Ενεργά

Μην αφήνετε τη ροή να είναι η μοναδική σας πηγή. Ακολουθήστε σκόπιμα λογαριασμούς με διαφορετικές οπτικές, επισκεφθείτε απευθείας αξιόπιστες ιστοσελίδες και διασταυρώστε σημαντικές πληροφορίες. Όσο πιο πλούσιο και ισορροπημένο το ψηφιακό σας περιβάλλον, τόσο πιο ολοκληρωμένη η εικόνα που σχηματίζετε.

Το Μέλλον της Αλγοριθμικής Επιμέλειας

Οι αλγόριθμοι δεν είναι στατικοί. Εξελίσσονται διαρκώς, καθώς οι πλατφόρμες πειραματίζονται με νέες προσεγγίσεις και ενσωματώνουν ολοένα πιο εξελιγμένα μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης. Παράλληλα, αυξάνεται η πίεση από την κοινωνία και τους ρυθμιστικούς φορείς για μεγαλύτερη διαφάνεια στον τρόπο με τον οποίο επιλέγεται και ιεραρχείται το περιεχόμενο.

Ένα σημαντικό ζήτημα είναι η ισορροπία ανάμεσα στην εξατομίκευση και την ευημερία των χρηστών. Όλο και περισσότερο συζητείται η ιδέα ότι οι πλατφόρμες δεν θα έπρεπε να βελτιστοποιούν μόνο τον χρόνο παραμονής, αλλά και την ποιότητα της εμπειρίας, την αξιοπιστία της πληροφόρησης και την ψυχική υγεία. Κάποιες υπηρεσίες δίνουν ήδη στους χρήστες περισσότερο έλεγχο, επιτρέποντάς τους να εναλλάσσονται ανάμεσα σε εξατομικευμένη και χρονολογική ροή ή να ρυθμίζουν τις προτιμήσεις τους.

Δείτε περισσότερα: Τι είναι το SEO; Search Engine Optimization και SEO: Όλα όσα πρέπει να ξέρετε

Καθώς η τεχνητή νοημοσύνη γίνεται ικανότερη, ανοίγονται νέες δυνατότητες αλλά και νέοι προβληματισμοί. Από τη μία, ένα έξυπνο σύστημα μπορεί να μας προσφέρει βαθιά σχετικό και ποιοτικό περιεχόμενο. Από την άλλη, η ικανότητά του να προβλέπει και να επηρεάζει τη συμπεριφορά μας εγείρει σοβαρά ερωτήματα για την αυτονομία και την ιδιωτικότητα. Η συζήτηση για το ποιος ελέγχει τελικά αυτά τα συστήματα και προς όφελος ποιου λειτουργούν θα μας απασχολεί όλο και περισσότερο τα επόμενα χρόνια.

Η Σημασία της Ψηφιακής Παιδείας

Πέρα από τις τεχνικές λεπτομέρειες, το πιο πολύτιμο εργαλείο που διαθέτουμε είναι η ψηφιακή παιδεία. Δεν χρειάζεται να γίνουμε μηχανικοί λογισμικού για να προστατευτούμε από τις αρνητικές πλευρές των αλγορίθμων. Αρκεί να καλλιεργήσουμε μια κριτική στάση απέναντι σε ό,τι βλέπουμε. Όταν συναντάμε μια ανάρτηση που μας προκαλεί έντονη αντίδραση, αξίζει να σταματάμε για μια στιγμή και να αναρωτιόμαστε γιατί ακριβώς εμφανίστηκε μπροστά μας και τι σκοπό εξυπηρετεί.

Η ψηφιακή παιδεία περιλαμβάνει επίσης την ικανότητα να ξεχωρίζουμε την αξιόπιστη πληροφορία από την παραπληροφόρηση, να αναγνωρίζουμε τη διαφημιστική και προωθητική φύση μέρους του περιεχομένου και να κατανοούμε ότι η δημοτικότητα μιας ανάρτησης δεν εγγυάται την ακρίβειά της. Ιδιαίτερα όταν πρόκειται για παιδιά και εφήβους, η καλλιέργεια αυτών των δεξιοτήτων από νωρίς είναι καθοριστική, καθώς μεγαλώνουν σε έναν κόσμο όπου η αλγοριθμική επιμέλεια είναι αναπόσπαστο κομμάτι της καθημερινότητας.

Τέλος, η συνειδητοποίηση ότι πίσω από κάθε ροή υπάρχουν επιχειρηματικές αποφάσεις και στόχοι μας βοηθά να διατηρούμε μια υγιή απόσταση. Δεν χρειάζεται να εγκαταλείψουμε τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, που προσφέρουν αναμφισβήτητα οφέλη στην επικοινωνία, την ενημέρωση και τη δημιουργικότητα. Χρειάζεται όμως να τα χρησιμοποιούμε με επίγνωση και πρόθεση, αντί να αφηνόμαστε παθητικά στη ροή που κάποιος άλλος έχει σχεδιάσει για εμάς.

Οι αλγόριθμοι των μέσων κοινωνικής δικτύωσης είναι από τα πιο ισχυρά συστήματα που έχουν δημιουργηθεί ποτέ για να επηρεάζουν την προσοχή και τη συμπεριφορά εκατομμυρίων ανθρώπων. Δεν είναι ούτε καλοί ούτε κακοί από τη φύση τους· είναι εργαλεία που αντανακλούν τους στόχους εκείνων που τα σχεδιάζουν και τις συνήθειες εκείνων που τα χρησιμοποιούν. Κατανοώντας πώς λειτουργούν, ποια σήματα παρακολουθούν και γιατί μας κρατούν τόσο δεμένους, παύουμε να είμαστε απλά αντικείμενα της επιμέλειάς τους και γινόμαστε ενεργοί συνδιαμορφωτές της δικής μας ψηφιακής εμπειρίας. Η γνώση, σε αυτή την περίπτωση, είναι η πιο ουσιαστική μορφή ελευθερίας.